Shloka 28
Daṇḍa as the Foundation of Social Order (दण्डप्रतिष्ठा)
भूमिं भित्वौषधीश्शछित्त्वा वृक्षादीनण्डजान् पशून् | मनुष्यास्तन्वते यज्ञांस्ते स्वर्ग प्राप्रुवन्ति च
bhūmiṁ bhitvā auṣadhīḥ chittvā vṛkṣādīn aṇḍajān paśūn | manuṣyās tanvate yajñāṁs te svargaṁ prāpnuvanti ca ||
Arjuna nói: “Con người đào xới đất, cắt hái dược thảo, đốn hạ cây cối và các loài cỏ cây khác, lại còn bắt cả loài sinh từ trứng. Từ những thứ ấy họ bày lập tế lễ; và nhờ những hành vi tế tự ấy, họ cũng đạt đến cõi trời.”
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a moral tension: humans disturb the earth, cut plants and trees, and take animals to perform sacrifices, and yet such ritual action is traditionally said to lead to heaven. It raises the ethical question of how ritual merit is weighed against harm to living beings and nature within dharma-discourse.
Arjuna is speaking and describing common human practice: gathering resources from the earth—herbs, wood, and animals—then using them in yajñas. He notes the traditional belief that performers of such sacrifices attain svarga, setting up reflection on the ethics and rationale of sacrificial action.