Shloka 86
Gṛdhra–Jambuka Saṃvāda (Dialogue of the Vulture and the Jackal) — On Grief, Kāla, and Resolve
पतिहीना तु का नारी सती जीवितुमुत्सहेत् । “नाथ! अब तुम्हारे बिना यहाँ इस जीवनसे भी क्या प्रयोजन है? ऐसी कौन सी पतिव्रता स्त्री होगी, जो पतिके बिना जीवित रह सकेगी?
patihīnā tu kā nārī satī jīvitum utsahet |
Bhīṣma nói: “Một người phụ nữ đức hạnh, khi đã mất chồng, làm sao còn có thể gắng gượng mà sống tiếp? Theo lý tưởng pativratā, người chồng là chỗ nương tựa và ý nghĩa chính của đời người vợ; vì thế cảnh góa bụa trở thành một khủng hoảng vừa đạo lý vừa tình cảm trong hệ giá trị ấy.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse voices a classical dharma-ideal in which a wife’s fidelity and life-orientation are centered on her husband; it portrays the loss of the husband as so decisive that a ‘satī’ is imagined as scarcely able to continue living, highlighting the intensity of conjugal devotion as a moral-emotional norm in the text’s discourse.
In Bhīṣma’s instruction within the Śānti Parva, he makes a pointed rhetorical statement about the condition of a husbandless woman, using the figure of the ‘satī’ to emphasize how grievous and destabilizing widowhood is considered under the prevailing social-ethical framework being discussed.