Shloka 4
कपोती-विलापः स्वर्गसंयोगश्च
The Dove’s Lament and Celestial Reunion
राजन! शिबि आदि महात्मा राजाओंने तो शरणागतोंकी रक्षा करके ही परम सिद्धि प्राप्त कर ली थी ।। श्रूयते च कपोतेन शत्रु: शरणमागत: । पूजितश्न यथान्यायं स्वैश्व मांसैर्निमन्त्रित:
rājan! śibi-ādayo mahātmā rājānaḥ tu śaraṇāgatānāṃ rakṣāṃ kṛtvā eva paramāṃ siddhiṃ prāptāḥ. śrūyate ca kapotena śatruḥ śaraṇam āgataḥ; pūjitaś ca yathā-nyāyaṃ svaiś ca māṃsair nimantritaḥ.
Bhīṣma nói: “Tâu Đại vương, các bậc quân vương đại tâm, bắt đầu từ Śibi, đã đạt sự viên mãn tối thượng chính nhờ bảo hộ người đến cầu nương tựa. Lại còn truyền rằng: ngay cả một con bồ câu cũng tiếp nhận kẻ thù đến xin trú ẩn—kính đãi đúng phép, và mời dùng bữa bằng chính thịt của mình.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The highest ethical and spiritual success for a ruler lies in protecting those who seek refuge (śaraṇāgata-rakṣā). Dharma demands that even an enemy who comes surrendering be treated with due honour and safeguarded, even at personal cost.
Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira by citing famous exemplars: kings like Śibi achieved supreme attainment through protecting suppliants. He further recalls a traditional tale in which a pigeon receives an enemy seeking shelter and, observing proper hospitality, offers even its own flesh—an extreme illustration of refuge-protection and guest-duty.