Shloka 25
कपोत-लुब्धकसंवादः — Hunter’s Remorse and Renunciatory Resolve
अड़़् मामन्ववेक्षस्व राजन्याय बुभूषते । यथा प्रमुच्यते त्वन्यो यदर्थ न प्रमोदते
aḍ māmanvavekṣasva rājanyāya bubhūṣate | yathā pramucyate tv anyo yadartha na pramodate, vatsa yudhiṣṭhira |
Bhishma nói: “Hãy nhìn ta, hỡi đức vua—xem ta đã làm gì. Đối với các bậc vương giả Kshatriya khao khát chủ quyền trên cõi đất này, ta đã hành xử sao cho họ được giải thoát khỏi ràng buộc thế gian—bằng cách hạ họ trong chiến trận và đưa họ lên thiên giới. Dẫu người đời không tán đồng, chê trách ta là tàn bạo và hiếu sát, ta vẫn không rời bỏ bổn phận. Cũng vậy, con hãy đứng vững trên con đường bổn phận của chính mình.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma urges steadfastness in svadharma: even if one’s duty appears harsh and attracts public blame, a kshatriya must act according to ordained responsibility, with the intention of upholding order rather than seeking personal pleasure or approval.
In the Shanti Parva dialogue, Bhishma instructs Yudhishthira on kingship and duty. Here he points to his own life as an example: he fought and killed rival warrior-kings, interpreting that act within the kshatriya framework as enabling their heavenly destiny, and he tells Yudhishthira to remain firm in his own royal obligations despite criticism.