Shloka 59
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
वर्धमानमृणं तिछेत् परिभूताश्च शत्रव: । जनयन्ति भयं तीव्र व्याधयश्चाप्युपेक्षिता:,“यदि बढ़ता हुआ ऋण रह जाय, तिरस्कृत शत्रु जीवित रहें और उपेक्षित रोग शेष रह जायाँ तो ये सब तीव्र भय उत्पन्न करते हैं
vardhamānam ṛṇaṁ tiṣṭhet paribhūtāś ca śatravaḥ | janayanti bhayaṁ tīvraṁ vyādhayaś cāpy upekṣitāḥ ||
Bhīṣma nói: Nếu để món nợ đang phình to còn tồn tại, nếu để kẻ thù bị sỉ nhục vẫn sống, và nếu để bệnh tật bị bỏ mặc không chữa trị còn dai dẳng—mỗi điều ấy đều sinh ra nỗi sợ hãi dữ dội. Lời dạy là phải xử lý những hiểm họa ấy từ sớm, trước khi chúng lớn thành mối đe dọa làm lung lay sự an ổn và dharma.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not postpone dealing with problems that naturally worsen over time—debt, hostile resentment, and illness. Timely resolution is a dharmic form of prudence, preventing small issues from becoming existential threats.
In Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and practical governance. Here he offers a concise warning: certain matters—financial liabilities, embittered foes, and untreated disease—must be addressed promptly because they breed grave fear and instability.