Shloka 57
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
त्रिवर्गे त्रेविधा पीडानुबन्धास्त्रय एव च | अनुबन्धा: शुभा ज्ञेया: पीडाश्व परिवर्जयेत्
trivarge trevidhā pīḍānubandhās traya eva ca | anubandhāḥ śubhā jñeyāḥ pīḍāś caiva parivarjayet ||
Bhīṣma nói: Trong việc theo đuổi ba mục tiêu của đời người—dharma, artha và kāma—có ba thứ khổ não ngăn trở phát sinh: tham lam, ngu muội và yếu đuối. Cũng vậy, có ba loại hệ quả theo sau: an bình, những hành động lợi ích cho muôn người, và sự hưởng thụ. Hãy nhận biết các hệ quả ấy là cát tường; còn ba thứ khổ não ngăn trở kia thì phải cẩn trọng mà tránh.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Pursuing dharma, artha, and kāma is legitimate, but it must be guarded from three inner obstacles—greed, folly, and weakness. When these are avoided, the pursuit yields auspicious consequences such as peace, universally beneficial conduct, and rightful enjoyment.
In the Śānti Parva’s instruction section, Bhīṣma continues advising Yudhiṣṭhira on righteous living and governance by analyzing the three aims of life and explaining which mental faults obstruct them and which outcomes should be cultivated.