Shloka 27
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
कुर्यात् तृणमयं चापं शयीत मृगशायिकाम् । अन्ध: स्यादन्धवेलायां बाधिर्यमपि संश्रयेत्
kuryāt tṛṇamayaṃ cāpaṃ śayīta mṛgaśāyikām | andhaḥ syād andhavelāyāṃ bādhiryam api saṃśrayet |
Bhīṣma nói: “Hãy làm một cây cung bằng cỏ; hãy nằm trên da nai, luôn cảnh giác như nai. Khi thời thế đòi hỏi, hãy xử sự như kẻ mù; và tùy cơ, hãy nương vào dáng vẻ như kẻ điếc.” Trong bối cảnh đạo lý, lời khuyên ấy thúc giục sự giản dị có kỷ luật và sự tỉnh thức để tự hộ thân, cùng với sự tiết chế chiến lược trong lời nói và tri giác—biết lúc nào nên không phản ứng, không bộc lộ, vì dharma và an toàn.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches disciplined simplicity and strategic restraint: a ruler (or prudent person) should live with minimal display, remain constantly alert, and know when to withhold response—sometimes ‘seeing’ and ‘hearing’ less (i.e., acting blind or deaf) to avoid danger, provocation, or the disclosure of sensitive matters, while preserving dharma.
In Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on raja-dharma and practical governance. Here he gives a compact set of behavioral maxims—symbolic actions (a grass bow, deerskin bed) and tactical postures (acting blind/deaf when appropriate)—to illustrate vigilance, austerity, and prudent non-engagement in risky situations.