Shloka 25
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
बकवच्चिन्तयेदर्थान् सिंहवच्च पराक्रमेत् । वृकवच्चावलुम्पेत शरवच्च विनिष्पतेत्
bakavac cintayed arthān siṁhavac ca parākramet | vṛkavac cāvalumpeta śaravac ca viniṣpatet ||
Bhīṣma nói: Nhà vua phải suy tính việc lớn với sự tĩnh lặng tập trung như chim hạc; phải phô bày dũng lực như sư tử; phải đoạt lấy của cải kẻ thù bằng cuộc tập kích bất ngờ như sói; và phải lao vào quân địch như mũi tên. Bởi vậy, trong đạo trị quốc, sự cân nhắc và tiết chế phải đi đôi với sức mạnh quyết đoán khi việc bảo hộ giang sơn đòi hỏi.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches a fourfold model of royal conduct: careful, single-pointed deliberation (crane), courageous execution (lion), swift opportunistic seizure against hostile forces (wolf), and decisive, rapid action at the critical moment (arrow). The lesson is to balance thoughtful planning with timely force in protecting the kingdom.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises Yudhishthira on practical governance. Here he uses animal and weapon similes to describe how a ruler should think and act when dealing with political aims and enemies.