Shloka 12

Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā

Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative

Devanagari script

सुमन्त्रितं सुविक्रान्तं सुयुद्धं सुपलायितम्‌ । आपदास्पदकाले तु कुर्वीत न विचारयेत्‌

Transliteration

sumantritaṃ suvikrāntaṃ suyuddhaṃ supalāyitam | āpadāspada-kāle tu kurvīta na vicārayet ||

Translation

Bhīṣma nói: Khi hiểm nguy ập đến, bậc quân vương phải hành động với mưu lược vững vàng, phô bày dũng lực xuất sắc, và chiến đấu kiên quyết; và nếu thời thế đòi hỏi, cũng phải biết rút lui một cách trật tự, khéo léo. Khi cơn nguy đã tới, phải làm điều cần làm—không còn chỗ cho sự do dự dài dòng.

Word by Word

• {'sumantritam': 'well-advised

• guided by good counsel/strategy', 'suvikrāntam': 'of excellent prowess

• marked by great valor', 'suyuddham': 'well-fought battle

• fighting properly and effectively', 'supalāyitam': 'good/skillful retreat

• orderly withdrawal (not cowardly flight)', 'āpada': 'calamity, distress, emergency', 'āspada': 'occasion, locus, situation

• a footing/setting', 'kāla': 'time, occasion', 'tu': 'but/indeed (emphatic particle)', 'kurvīta': 'should do

• ought to undertake (optative)', 'na': 'not', 'vicārayet': 'should deliberate/ponder

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• king (rājā)

Educational Q&A

What is the core teaching?

In an emergency, a ruler must act decisively: combine good counsel with courage and effective combat, and if required, execute a strategic retreat. The ethical point is that necessity in crisis demands prompt action rather than prolonged hesitation.

What is happening in the narrative?

Within Bhishma’s instruction on rajadharma in the Shanti Parva, he advises Yudhishthira on how a king should respond when danger suddenly arises—balancing counsel, valor, battle-readiness, and even tactical withdrawal.