Shloka 19
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
सहसंजातवृद्धस्य तथैव सहभोजिन: । शरणागतस्य च वधस्त्रिविधं होव पातकम्
saha-saṃjāta-vṛddhasya tathaiva saha-bhojinaḥ | śaraṇāgatasya ca vadhas trividhaṃ hova pātakam ||
Bhīṣma nói: “Giết người sinh ra và lớn lên cùng mình, người cùng chia bữa ăn và tình giao hảo, lại là kẻ đến nương nhờ nơi mình—sự giết chóc ấy được tuyên là tội lỗi gấp ba. Về đạo lý, nó chà đạp ba mối ràng buộc: cùng dưỡng dục, cùng thọ thực, và bổn phận thiêng liêng phải che chở kẻ cầu xin nương tựa.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that killing a person bound to you by intimate social and moral ties—shared birth/upbringing, shared food, and especially refuge—constitutes a compounded (threefold) moral transgression, because it breaks multiple layers of dharma: loyalty, hospitality, and the duty to protect the surrendered.
In the Shanti Parva’s dharma-instruction, Bhishma is laying down ethical rules for conduct. Here he specifies a grave prohibition: the slaying of a close associate and a refuge-seeker is not a single fault but a triple pātaka, emphasizing the heightened culpability when trust and protection are violated.