Shloka 200

आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः

Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca

Devanagari script

ततः शान्‍्त्रार्थतत्त्वज्ञो बुद्धिसामर्थ्यमात्मन:

Transliteration

tataḥ śāstrārthatattvajño buddhisāmarthyam ātmanaḥ

Translation

Rồi bấy giờ, vì là người thấu triệt cốt tủy và chân thực của giáo pháp trong kinh điển, ông tự cân nhắc sức mạnh và khả năng của trí tuệ mình—chuẩn bị hành động theo chánh tri kiến chứ không theo bốc đồng.

Word by Word

• ततः: then; thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्ययम्

• शान्त्रार्थतत्त्वज्ञः: knower of the true purport of the śāstra
• शान्त्रार्थतत्त्वज्ञः: Karta
• Type: Adjective
• Root: ज्ञ (धातु) / तत्त्वज्ञ (कृदन्त-प्रातिपदिकम्)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• बुद्धिसामर्थ्यम्: the power/capacity of intellect
• बुद्धिसामर्थ्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सामर्थ्य (प्रातिपदिकम्)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्

• आत्मनः: of himself; of the self
• आत्मनः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिकम्)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी, एकवचनम्

Speaker

लोमश उवाच

Characters & Entities

• Lomaśa

Educational Q&A

What is the core teaching?

True ethical action begins with clear discernment grounded in the real import of authoritative teachings; one should measure one’s own intellectual capacity and proceed with self-controlled, well-considered judgment.

What is happening in the narrative?

Lomaśa describes a moment of transition: after gaining or possessing insight into the true meaning of śāstric instruction, the subject turns inward to evaluate his own intellectual strength, indicating readiness for a deliberate, dharma-aligned course of action.