Shloka 19
आपद्धर्मे राज्ञः नीतिः — Bharadvāja’s Counsel on Crisis-Statecraft (Śānti Parva 138)
आदी न कुरुते श्रेय: कुशलो<स्मीति यः पुमान् | स संशयमवाप्रोति यथा सम्प्रतिपत्तिमान्
ādau na kurute śreyaḥ kuśalo 'smīti yaḥ pumān | sa saṁśayam avāpnoti yathā sampratipattimān matsyaḥ ||
Bhīṣma nói: Người đàn ông nào tự nghĩ “ta có năng lực” mà ngay từ ban đầu không lo liệu những biện pháp cho phúc lợi của chính mình, kẻ ấy sẽ rơi vào cảnh hiểm nguy và ngờ vực—như con cá chỉ khôn lanh trong khoảnh khắc nhưng rốt cuộc lại lâm vào nguy cơ mất mạng. Lời dạy là: hãy bảo toàn điều lành cho mình từ sớm, đừng chỉ cậy vào tự tin hay sự lanh trí phút chót.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not rely on mere confidence in one’s skill; secure one’s true welfare (śreyas) early through timely, well-considered action. Last-minute cleverness cannot always avert danger once circumstances have turned adverse.
In Bhishma’s instruction in the Shanti Parva, he warns the listener through a simile: a person who postpones beneficial measures because he thinks himself capable ends up in a life-threatening predicament, like a fish that is quick-witted in the moment yet still gets trapped.