Shloka 9
अविश्वास-निति: ब्रह्मदत्त–पूजनी-संवादः
Policy of Caution: The Brahmadatta–Pūjanī Dialogue
अनिमित्तात् सम्भवन्ति तथायज्ञ: प्रजायते,धर्मज्ञ राजा अपनी शक्तिके अनुसार उसी-उसी तरह लोकोंपर विजय प्राप्त करे, जैसे उद्भिज्ज जन्तु (वृक्ष आदि) अपनी शक्तिके अनुसार आगे बढ़ते हैं तथा जैसे वज्कीट आदि क्षुद्र जीव बिना ही निमित्तके उत्पन्न हो जाते हैं, वैसे ही बिना ही कारणके यज्ञहीन कर्तव्यविरोधी मनुष्य भी राज्यमें उत्पन्न हो जाते हैं। अत: राजाको चाहिये कि मच्छर, डाँस और चींटी आदि कीटोंके साथ जैसा बर्ताव किया जाता है, वही बर्ताव उन सत्कर्मविरोधियोंके साथ करे, जिससे धर्मका प्रचार हो
bhīṣma uvāca | animittāt sambhavanti tathāyajñaḥ prajāyate | dharmajño rājā svaśakty-anusāreṇa tathā tathā lokān vijayet, yathodbhijja-jantavaḥ (vṛkṣādayaḥ) svaśakty-anusāreṇa vardhante, tathā valmīka-kīṭādayaḥ kṣudra-jīvā animittata eva jāyante; evam eva nirhetukam yajña-hīnāḥ kartavya-virodhinaś ca manuṣyā rāṣṭre prajāyante | ataḥ rājñā maśaka-daṃśa-pipīlikā-ādi-kīṭeṣu yathā vyavahāraḥ kriyate, tathā satkarma-virodhiṣu vyavahāraḥ kartavyaḥ, yena dharmasya pracāraḥ syāt |
Bhishma nói: “Có những loài sinh ra mà không thấy nguyên do; cũng vậy, sự vắng bóng tế tự cũng có thể hình thành. Vị vua hiểu Dharma hãy chinh phục dân chúng trong thiên hạ theo đúng sức mình—như cây cỏ và các loài ‘udbhijja’ lớn lên theo khả năng. Và như kiến cùng những côn trùng nhỏ xuất hiện không rõ dịp cớ, thì trong một vương quốc cũng có những kẻ không tế tự, làm trái điều phải làm, bỗng nhiên sinh ra không rõ nguyên do. Vì vậy nhà vua phải đối trị kẻ chống hạnh lành như đối trị loài gây hại: muỗi, dĩn, kiến—để Dharma được truyền bá.”
भीष्म उवाच