Shloka 15
Kośa-saṃjanana and Subtle Dharma
Treasury Formation and Fine-Grained Ethics
यथा सद्धिः परादानमहिंसा दस्युभि: कृता । अनुरज्यन्ति भूतानि समयदिषु दस्युषु
yathā saddhiḥ parādānam ahiṃsā dasyubhiḥ kṛtā | anurajyanti bhūtāni samayādiṣu dasyuṣu ||
Bhīṣma nói: “Ngay giữa bọn cướp cũng có thể có một quy ước: những ‘tên cướp tốt’ lấy của người khác nhưng tránh bạo lực. Vì thế, muôn loài đôi khi cũng nảy lòng gắn bó với những kẻ cướp biết giữ giới hạn và lệ ước. Kẻ biết tự kiềm trong một ranh mực, theo cách của hắn, có thể trở nên chấp nhận được, thậm chí che chở cho nhiều người.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma highlights that even in morally compromised groups, restraint and adherence to agreed limits (samaya/maryādā) are recognized and can win social acceptance. The verse underscores the ethical value of non-violence and self-limitation as stabilizing forces in society.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and governance, Bhishma uses an illustrative example: some ‘good’ robbers steal but avoid violence and respect certain conventions. Because of this restraint, people may even feel goodwill toward them, acknowledging the practical protection or order such restraint can create.