Shloka 20
Kāpavya-carita (कापव्यचरित) — Reforming Dasyus through Regulated Rāja-Dharma
यश्षतुर्गुणसम्पन्नं धर्म ब्रूयात् स धर्मवित् । अहेरिव हि धर्मस्य पदं दुःखं गवेषितुम्
yaś caturguṇasampannaṃ dharmaṃ brūyāt sa dharmavit | aher iva hi dharmasya padaṃ duḥkhaṃ gaveṣitum ||
Bhīṣma nói: “Dharma được Veda quy định, được Smṛti chuẩn nhận, được bậc thiện nhân phụng hành, và lại hợp với điều mình yêu chuộng—dharma ấy được gọi là đầy đủ bốn phẩm tính. Chỉ người giảng dạy dharma như thế mới là kẻ biết dharma. Bởi dấu chân chân thực của dharma khó tìm ra—như vết đi của rắn.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma is subtle and difficult to identify with certainty; therefore, a true dharma-knower is one who can teach dharma that meets reliable criteria (described as ‘fourfold excellence’), rather than relying on mere opinion.
In the Śānti Parva’s instruction section, Bhīṣma is advising Yudhiṣṭhira on how to recognize and teach dharma, using the metaphor that dharma’s true trace is as hard to find as a serpent’s track.