Shloka 14
Bala and Dharma in Kṣatriya Governance (बल-धर्म सम्बन्धः)
अपचिक्रमिषु: क्षिप्रं साम्ना वा परिसान्त्वयन् । विलड्घयित्वा मन्त्रेण तत: स्वयमुपक्रमेत्
apacikramiṣuḥ kṣipraṃ sāmnā vā parisāntvayan | vilaṅghayitvā mantreṇa tataḥ svayam upakramet ||
Bhīṣma nói: Khi buộc phải rút lui, hãy rút thật nhanh—hoặc bằng hòa giải và lời lẽ dịu dàng, hoặc bằng mưu kế và kế sách để qua mặt đối phương. Sau khi thoát khỏi thành lũy hay nơi hiểm nguy, hãy chờ đúng thời; rồi, với sự tán đồng của bậc hiền trí và người đáng kính, hãy bắt đầu nỗ lực giành lại điều đã mất—tài sản, thậm chí cả vương quốc.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Retreat can be a dharmically valid strategy when it prevents needless destruction and preserves the capacity to restore justice later; one should withdraw swiftly, use conciliation or prudent counsel, and then attempt recovery at the right time with wise support.
In Bhishma’s instruction on governance and conduct under pressure, he outlines how a threatened party should escape danger—by pacifying opponents or by strategic counsel—and later, after time and consultation with respected advisers, begin efforts to regain lost property or rule.