Shloka 23
आपद्धर्मे कोशबलन्यायः | Treasury, Force, and Crisis-Ethics for the King
एवमुक्तो5$भिवाद्याथ तमृषिं लोकपूजितम् | श्रान्तो5वसीदद् धर्मात्मा यथा त्वं नरसत्तम
evam ukto ’bhivādyātha tam ṛṣiṃ lokapūjitam | śrānto ’vasīdad dharmātmā yathā tvaṃ narasattama ||
“Nghe vậy, ông liền cúi đầu đảnh lễ vị đại thánh hiền được thế gian tôn kính ấy. Người có tâm hồn chính trực kia, mỏi mệt rã rời, liền ngã xuống vì kiệt sức—cũng như ngài, hỡi bậc tối thượng trong loài người, đang như thế lúc này.” (Ṛṣabha nói, để đối chiếu với tình trạng hiện tại của người nghe.)
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even a dharmic person, after doing what is proper—especially honoring the wise—may still be overcome by fatigue; the verse underscores humility, reverence, and the recognition of human limits within the pursuit of dharma.
After being spoken to, the person in the story respectfully salutes a universally revered sage and then, exhausted, sits or sinks down; the speaker compares this weariness to the present state of the listener addressed as ‘best of men.’