Shloka 22
आपद्धर्मे कोशबलन्यायः | Treasury, Force, and Crisis-Ethics for the King
तब मुनिने कहा--राजन्! आपके उस पुत्रने पहले कभी मूढ़ बुद्धिका आश्रय लेकर अपने दुर्भाग्यके कारण एक पूजनीय महर्षिका अपमान कर दिया था ।।
bhīṣma uvāca | arthayan kalaśaṃ rājan kāñcanaṃ valkalāni ca | avajñāpūrvakeṇāpi na sampāditavāṃs tataḥ | nirviṇṇaḥ sa tu viprarṣiḥ niśiśe samapadyata rājan ||
Bhīṣma nói: “Tâu Đại vương, con trai của ngài, từng nương theo sự phán đoán ngu muội và vì vận rủi của chính mình, đã xúc phạm một bậc đại thánh hiền đáng tôn kính. Vị ấy xin một bình nước bằng vàng và y phục bằng vỏ cây; nhưng con trai ngài, dù tỏ lòng khinh mạn, vẫn không lo liệu những vật được thỉnh cầu. Bởi vậy vị Bà-la-môn thánh hiền ấy vô cùng chán nản, và trong đêm đã quyết định một hành động, sinh từ nỗi thất vọng.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler (and his heirs) must uphold dharma through humility and respectful conduct toward the wise; contempt and refusal to honor a righteous request can trigger grave moral and practical consequences.
Bhishma recounts an earlier incident: the king’s son insulted a revered Brahmin sage and failed to provide a requested golden vessel and bark-garments; the sage, distressed, then resolved at night to take some consequential step.