Shloka 2

आपद्धर्मे कोशबलन्यायः | Treasury, Force, and Crisis-Ethics for the King

Devanagari script

पुराहं राजशार्दूल तीर्थान्यनुचरन्‌ प्रभो । समासादितवान्‌ दिव्यं नरनारायणाश्रमम्‌,नृपश्रेष्ठ पहलेकी बात है, मैं सब तीर्थोमें विचरण करता हुआ भगवान्‌ नरनारायणके दिव्य आश्रममें जा पहुँचा

Transliteration

bhīṣma uvāca | purāhaṃ rājaśārdūla tīrthāny anucaran prabho | samāsāditavān divyaṃ nara-nārāyaṇāśramam, nṛpaśreṣṭha |

Translation

Bhīṣma nói: Hỡi bậc hổ tướng giữa các vua, hỡi chúa thượng—thuở xưa, khi ta du hành qua các tīrtha, những bến thiêng và chốn hành hương, ta đã đến được ẩn thất rực sáng của Nara và Nārāyaṇa, hỡi bậc quân vương tối thượng.

Word by Word

• पुरा: formerly, once
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा

• अहम्: I
• अहम्: Karta
• Type: Noun
• Root: अस्मद्
• Form: Nominative, Singular

• राजशार्दूल: O tiger among kings
• Type: Noun
• Root: राजशार्दूल
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• तीर्थानि: sacred fords/holy places
• तीर्थानि: Karma
• Type: Noun
• Root: तीर्थ
• Form: Neuter, Accusative, Plural

• अनुचरन्: wandering/following (while visiting)
• Type: Verb
• Root: अनुचर्
• Form: शतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

• प्रभो: O lord
• Type: Noun
• Root: प्रभु
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• समासादितवान्: reached, arrived at
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-√सद्
• Form: क्तवतु (past active participle), Masculine, Nominative, Singular

• दिव्यम्: divine
• Type: Adjective
• Root: दिव्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• नरनारायणाश्रमम्: the hermitage of Nara-Narayana
• नरनारायणाश्रमम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नरनारायणाश्रम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• नृपश्रेष्ठ: O best of kings
• Type: Noun
• Root: नृपश्रेष्ठ
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• rājaśārdūla (addressed king, i.e., Yudhiṣṭhira)
• Nara
• Nārāyaṇa
• Nara-Nārāyaṇa-āśrama
• tīrthas (pilgrimage places)