Shloka 1
आपद्धर्मे कोशबलन्यायः | Treasury, Force, and Crisis-Ethics for the King
ऑपन-माज बक। डे सप्तविशर्त्याधेकशततमो< ध्याय: ऋषभका राजा सुमित्रको वीरद्युम्न और तनु मुनिका वृत्तान्त सुनाना भीष्म उवाच ततस्तेषां समस्तानामृषीणामृषिसत्तम: । ऋषभो नाम विदप्रर्षिविस्मयन्निदमब्रवीत्
bhīṣma uvāca | tatas teṣāṃ samastānām ṛṣīṇām ṛṣisattamaḥ | ṛṣabho nāma brahmarṣir vismayann idam abravīt ||
Bhīṣma nói: Bấy giờ, giữa toàn thể các bậc hiền triết đang hội tụ, vị tối thượng trong hàng tiên tri—Brahmarṣi mang danh Ṛṣabha—kinh ngạc trước điều vừa xảy ra, liền cất lời như sau. Trong khung đạo lý của Śānti Parva, cảnh ấy báo hiệu một chuyển đoạn: một bậc giác ngộ, rung động bởi niềm kỳ diệu, sắp thuyết giảng để làm vững tâm và soi tỏ dharma cho Yudhiṣṭhira.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
This opening verse functions as a framing device: it establishes that a foremost sage (Rishabha) is about to speak, implying that the forthcoming instruction carries authoritative weight for understanding dharma and right conduct—especially relevant to Yudhishthira’s moral recovery in the Shanti Parva.
Bhishma narrates that, after certain events, the gathered sages are present; among them, the Brahmarshi Rishabha, filled with wonder, begins to speak. The verse marks the handover from narration to a sage’s direct discourse.