Shloka 7
आशा-कृशता उपाख्यानम्
The Episode on the Emaciation Caused by Hope
राजन! मैं आशाको वृक्षसहित पर्वतसे भी बहुत बड़ी मानता हूँ अथवा वह आकाशसे भी बढ़कर अप्रमेय है ।।
yudhiṣṭhira uvāca | rājan, ahaṃ āśāṃ vṛkṣasahitāt parvatād api bahutarīṃ manye, athavā sā ākāśād api bṛhatī aprameyā | eṣā caiva kuruśreṣṭha durvicintyā sudurlabhā | durlabhatvāc ca paśyāmi kim anyad durlabhaṃ tataḥ ||
Yudhiṣṭhira nói: “Ôi Đại vương, ta xem hy vọng còn lớn hơn cả ngọn núi rợp cây; nó rộng hơn cả bầu trời—vượt ngoài mọi đo lường. Ôi bậc ưu tú của dòng Kuru, hy vọng này khó dò xét và cực kỳ khó chế ngự; thật khó mà khuất phục. Chính vì nó lẩn tránh và bất khả khuất phục như thế, ta mới thấy nó mênh mông đến vậy. Rốt cuộc, còn điều gì khó đạt được—hay khó khuất phục—hơn hy vọng?”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Hope (āśā) is portrayed as immeasurable and extremely difficult to overcome; ethical steadiness requires recognizing how expectation and longing can dominate the mind, and cultivating self-mastery rather than being driven by endless anticipation.
In the didactic setting of Śānti Parva, Yudhiṣṭhira addresses a king/elder as he reflects on inner obstacles to peace; he uses striking comparisons (mountain, sky) to argue that hope is the most elusive and unconquerable force among human tendencies.