Shloka 53
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
देवदेव: शिव: सर्वो जागर्ति सतत प्रभु: ।।
devadevaḥ śivaḥ sarvo jāgarti satataṃ prabhuḥ | kapardī śaṅkaro rudraḥ śivaḥ sthāṇur umāpatiḥ ||
Vasuharoma nói: Đấng Chúa tể của chư thiên—Śiva, bậc quân vương thấm khắp muôn nơi—luôn tỉnh thức và canh giữ không ngơi. Ngài là Kapardī, bậc tóc bện; là Śaṅkara, đấng ban lành; là Rudra, đấng uy nghiêm; là Śiva, đấng cát tường; là Sthāṇu, đấng bất động; và là Umāpati, phu quân của Umā. Lời tán dương này dạy rằng sự hiện diện tối thượng luôn canh phòng che chở, gìn giữ phúc lợi của thế gian và trừ khổ cho kẻ biết nương tựa.
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the supreme Lord (Śiva) is ever-vigilant and all-pervading, embodying both benevolence (Śaṅkara/Śiva) and awe-inspiring power (Rudra). Remembering his many epithets reinforces trust in divine protection and commitment to world-welfare (loka-maṅgala).
Within Śānti Parva’s reflective discourse, Vasuharoma offers a hymn-like enumeration of Śiva’s names and qualities, presenting him as the ever-awake guardian and auspicious refuge, thereby grounding ethical peace and stability in devotion and recognition of the supreme.