Shloka 27
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
देवानामीश्चरं चक्रे देवं दशशतेक्षणम् | यम॑ वैवस्व॒तं चापि पितृणामकरोत् प्रभुम्,उन्होंने सहसनेत्रधारी इन्द्रदेवको देवेश्वरके पदपर प्रतिष्ठित किया और सूर्यपुत्र यमको पितरोंका राजा बनाया
devānām īśvaraṃ cakre devaṃ daśaśatekṣaṇam | yamaṃ vaivasvataṃ cāpi pitṝṇām akarot prabhum ||
Ngài tôn lập Indra ngàn mắt làm Đế chủ giữa chư thiên; và cũng đặt Yama, con của Vivasvat (Thái Dương), làm chủ tể cõi Pitṛ—các linh hồn tổ tiên. Bài kệ nêu rõ trật tự vũ trụ theo Dharma: quyền bính được trao đúng theo chức phận, để việc cai trị và công lý được vận hành nơi các cõi hữu hình lẫn vô hình.
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that dharma is sustained through proper delegation of authority: Indra governs the devas, while Yama governs the realm connected with death and the ancestors. A well-ordered cosmos mirrors a well-ordered polity—roles are assigned according to competence and function, enabling justice and stability.
Vasuharoma describes how supreme authority arranged the divine hierarchy: Indra is established as the chief of the gods, and Yama (son of the Sun) is made the lord of the Pitṛs. It is a statement of cosmic appointments that explains who presides over key domains.