Shloka 42
Daṇḍotpatti-kathana (Origin and Function of Daṇḍa) — वसुहोम–मान्धातृ संवाद
अददद् दण्डमेवास्मै धृतमैश्चर्यमेव च । बलेन यश्न संयुक्त: सदा पडचविधात्मक:
adadad daṇḍam evāsmai dhṛtam aiśvaryam eva ca | balena yaś ca saṃyuktaḥ sadā pañcavidhātmakaḥ | yo sarvadā sainika-balena sampannaḥ tathā yo dharma-vyavahāra-daṇḍa-īśvara-jīva-rūpeṇa pañca-prakāra-svarūpaṃ dhārayati, tasmai rājñe īśvareṇaiva daṇḍanītiḥ svaṃ cāiśvaryaṃ pradattam |
Bhishma nói: Chính Thượng Đế đã ban cho vị vua ấy quyền năng trừng phạt và uy nghi của chủ quyền—cho bậc quân vương luôn đầy đủ binh lực và mang năm mặt: làm kẻ nâng đỡ dharma, điều hòa việc dân sự, nắm giữ hình phạt, biểu hiện uy quyền tối thượng, và là hiện diện sống nuôi giữ quốc độ. Ý nghĩa đạo lý là: quyền cưỡng chế của vương quyền không phải sức riêng của cá nhân, mà là một sự ủy thác thiêng liêng nhằm bảo toàn trật tự và chính nghĩa.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Royal authority—especially the right to punish (daṇḍa)—is portrayed as a divinely granted trust. Therefore the king must use coercive power ethically, to uphold dharma and social order rather than personal desire.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma explains to the listener that a true king, supported by military strength and embodying multiple governing functions, receives the mandate of punishment and sovereignty from the Lord—highlighting the sacred responsibility behind governance.