Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Daṇḍotpatti-kathana (Origin and Function of Daṇḍa) — वसुहोम–मान्धातृ संवाद

असिर्विशसनो धर्मस्तीक्षणवर्मा दुराधर: । श्रीगर्भो विजय: शास्ता व्यवहार: सनातन:

asir viśasano dharmas tīkṣṇavarmā durādharaḥ | śrīgarbho vijayaḥ śāstā vyavahāraḥ sanātanaḥ ||

Bhīṣma nói: “Dharma như lưỡi gươm chém xuống; khó gánh chịu, khoác giáp sắc bén, khó bề chống đỡ. Nhưng trong đó hàm chứa phú quý; nó đem lại chiến thắng, đứng như người thầy nghiêm khắc, và mãi mãi là chuẩn mực của lẽ phải trong mọi việc thế gian.”

असिःsword
असिः:
Karta
TypeNoun
Rootअसि
FormMasculine, Nominative, Singular
विशसनःslaying, killing
विशसनः:
Karta
TypeAdjective
Rootविशसन
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मःdharma; righteousness; law
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
तीक्ष्णवर्माone whose armor is sharp/keen (i.e., well-protected, formidable)
तीक्ष्णवर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootतीक्ष्ण-वर्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
दुराधरःhard to bear/withstand
दुराधरः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुराधर
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रीगर्भःhaving prosperity within; containing splendor/fortune
श्रीगर्भः:
Karta
TypeNoun
Rootश्री-गर्भ
FormMasculine, Nominative, Singular
विजयःvictory
विजयः:
Karta
TypeNoun
Rootविजय
FormMasculine, Nominative, Singular
शास्ताruler; chastiser; instructor
शास्ता:
Karta
TypeNoun
Rootशास्
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यवहारःpractice; conduct; legal procedure/usage
व्यवहारः:
Karta
TypeNoun
Rootव्यवहार
FormMasculine, Nominative, Singular
सनातनःeternal; ancient
सनातनः:
Karta
TypeAdjective
Rootसनातन
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
D
Dharma
Ś
Śrī

Educational Q&A

Dharma is not merely gentle advice; it can be severe and demanding like a weapon. Though difficult to uphold, it protects, disciplines, and ultimately yields prosperity and victory, serving as an enduring standard for right conduct.

In the Śānti Parva’s instruction on righteous living and governance, Bhīṣma characterizes dharma through vivid metaphors—sword, armor, and ruler—to impress upon the listener that moral order both restrains wrongdoing and sustains society through lasting norms of conduct.