Shloka 14
मयूरवद्राजधर्मः (Mayūra-vat Rāja-dharma) — The Peacock-Model of Protective Kingship
नाविद्यो नानजुः पाश्चे नाप्राज्ञो नामहाधन: । संग्राह्मो वसुधापालै भुत्यो भृत्यवतां वर
nāvidyo nānajuḥ pāśce nāprājño nāmahādhanaḥ | saṅgrāhyo vasudhāpālair bhṛtyo bhṛtyavatāṃ vara ||
Bhīṣma nói: “Hỡi bậc ưu tú trong những người có bề tôi, một vị vua bảo hộ cõi đất không nên giữ trong triều một kẻ hầu cận vô học, thiếu ngay thẳng, ngu muội hoặc quá đỗi bần cùng. Hạng người ấy không xứng gánh việc trọng, lại có thể làm tổn hại trật tự và phúc lợi mà bậc quân vương phải gìn giữ.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler must be discerning in appointing retainers: those lacking learning, integrity/straightforwardness, practical wisdom, or basic stability (extreme poverty) are unsuitable for entrusted duties, since poor character or incapacity can harm the kingdom’s welfare and dharma.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma continues advising King Yudhiṣṭhira on statecraft—here specifying the kinds of attendants a king should avoid retaining in his service.