Shloka 43
Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances
Devanagari script
व्युत्थानं च विकांक्षद्धिः कथाभि: प्रतिलोभ्यते । धनेन महता चैव बुद्धिरस्य विलोभ्यते,उनकी यही इच्छा थी कि सियार भी डिग जाय; इसलिये वे तरह-तरहकी बातोंमें उसे फुसलाते और बहुत-सा धन देनेका लोभ देकर उसकी बुद्धिको प्रलोभनमें फँसाना चाहते थे
Transliteration
vyutthānaṁ ca vikāṅkṣaddhiḥ kathābhiḥ pratilobhyate | dhanena mahatā caiva buddhir asya vilobhyate ||
Translation
Họ chỉ mong con chó rừng lung lay và rời bỏ lập trường vững chắc; vì thế họ dùng đủ lời lẽ để dụ dỗ. Lại đem mồi nhử là của cải lớn lao, họ toan mê hoặc và trói buộc sự phán đoán của nó trong vòng cám dỗ.
Word by Word
व्युत्थानम्rising up; exertion; initiative
व्युत्थानम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्युत्थान
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
विकाङ्क्षत्desiring; wishing
विकाङ्क्षत्:
Karta
TypeVerb
Rootवि + काङ्क्ष्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
धिःintelligence; mind
धिः:
Karta
TypeNoun
Rootधि
FormFeminine, Nominative, Singular
कथाभिःwith stories; by talks
कथाभिः:
Karana
TypeNoun
Rootकथा
FormFeminine, Instrumental, Plural
प्रतिलोभ्यतेis enticed; is lured
प्रतिलोभ्यते:
TypeVerb
Rootप्रति + लुभ्
FormPresent (Lat), Passive, 3rd, Singular
धनेनby wealth; with money
धनेन:
Karana
TypeNoun
Rootधन
FormNeuter, Instrumental, Singular
महताgreat; large
महता:
Karana
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed; just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
बुद्धिःintellect; understanding
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
अस्यof him; his
अस्य:
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
विलोभ्यतेis tempted; is seduced
विलोभ्यते:
TypeVerb
Rootवि + लुभ्
FormPresent (Lat), Passive, 3rd, Singular
Speaker
शार्टूल उवाच
Characters & Entities
श
शार्टूल (Śārṭūla, the speaker)स
सियार (jackal, implied by the Hindi gloss)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes