Shloka 27
Satya–Anṛta Viveka (Discrimination between Truth and Falsehood) | सत्य–अनृत विवेकः
न कक्षिदस्ति पापानां धर्म इत्येष निश्चय: । तथागतं च यो हन्यान्नासौ पापेन लिप्यते,पापियोंका तो यही निश्चय होता है कि धर्म कोई वस्तु नहीं है; ऐसे लोगोंको जो मार डाले, उसे पाप नहीं लगता
na kaścid asti pāpānāṃ dharma ity eṣa niścayaḥ | tathāgataṃ ca yo hanyān nāsau pāpena lipyate ||
Bhīṣma nói: “Với kẻ tội lỗi, đây là niềm tin đã đóng đinh: ‘Không có thứ gọi là dharma.’ Và nếu kẻ ấy giết cả một bậc ‘như thị mà đi’—một người đã thành tựu, sống đúng đạo—hắn cũng không thấy mình bị vấy bẩn bởi tội. Đó là sự mù lòa của kẻ đã vứt bỏ khả năng phân biệt thiện ác.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma highlights a hallmark of moral collapse: the wicked deny the very reality of dharma and therefore do not experience inner restraint or remorse. When conscience is deadened, even grave harm—symbolically, killing a truly virtuous person—fails to register as sin in their own mind.
In Śānti Parva’s instruction on righteousness and conduct, Bhīṣma is teaching Yudhiṣṭhira about the psychology of adharma: how sinners rationalize wrongdoing by rejecting dharma itself, and how that denial leads to shameless violence and a sense of being ‘unstained’ despite culpable acts.