Shloka 20
मातापितृगुरुपूजा-प्रशंसा
Praise of Venerating Mother, Father, and Teacher
अवध्या हि सदा माता पिता चाप्यपकारिणौ
avadhyā hi sadā mātā pitā cāpyapakāriṇau |
Bhishma nói: “Người mẹ luôn là bậc bất khả xâm phạm, và người cha cũng vậy—dẫu họ đã từng gây tổn hại. Dù cha hay mẹ có phạm lỗi, cũng không nên xem họ là đáng bị xúc phạm hay khinh miệt; bởi người con (hay môn đệ), dù nhận ra lỗi ấy, cũng không nên tự làm mình ô uế bằng sự trả đũa. Vì thương yêu, những bậc trưởng thượng ấy không quy tội cho đứa con hay học trò; trái lại, họ luôn cố gắng dẫn nó trở về con đường dharma. Sự vĩ đại chân thật của những bậc cha mẹ và thầy dạy như thế chỉ chư thiên cùng các đại hiền triết mới thấu biết trọn vẹn.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Parents (and by extension revered elders like teachers) are to be regarded as inviolable; even if they err or cause harm, one should not respond with violence or contempt, but remain oriented to dharma and reform through respect.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira ethical norms of conduct, emphasizing the special, protected status of mother and father and the duty of the younger to respond with restraint and righteousness.