Shloka 27
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
निग्रह: पण्डितै: कार्य: क्षिप्रमेव प्रधानत: । परस्पर फूटकर पृथक्-पृथक् अपनी शक्तिका प्रयोग करनेवाले लोगोंमें जो मुख्य-मुख्य नेता हों
nigrahaḥ paṇḍitaiḥ kāryaḥ kṣipram eva pradhānataḥ | paraspara-phūṭakṛt pṛthak-pṛthag ātmanaḥ śaktiṃ prayuñjānānāṃ lokeṣu ye mukhya-mukhyā netāraḥ syuḥ, tān saṃgharājyasya vidvad-adhikāribhiḥ śīghram eva damayituṃ yuktam || kuleṣu kalaho jātaḥ kula-vṛddhair upekṣitaḥ ||
Bhīṣma nói: “Người trí phải ra tay trước và ra tay thật mau để ngăn loạn. Khi dân chúng chia rẽ thành phe phái đối địch, ai nấy dùng sức mình một cách riêng rẽ, thì những thủ lĩnh chủ chốt trong số họ phải được các quan chức uyên bác của một liên bang kịp thời trấn áp. Và khi tranh chấp nảy sinh trong các thị tộc mà bị bậc trưởng thượng trong gia đình làm ngơ, thì bất hòa ấy sẽ lớn dần thành tai họa rộng khắp.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Preventive governance is a duty: wise authorities should restrain factional leaders quickly, because early intervention stops small ruptures from becoming systemic disorder.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises the king on statecraft: when groups fracture and rival leaders mobilize separate power, the state must promptly curb them; likewise, family or clan quarrels ignored by elders tend to escalate.