Shloka 21
Nīti-upadeśa to a Rājaputra: Self-restraint, Alliances, and Rival-Management (नीतिउपदेशः)
Devanagari script
फलार्थमूल व्युच्छिद्येत् तेन नन्दन्ति शत्रव: | न चास्मै मानुषं कर्म दैवमस्योपवर्णय
Translation
Bhishma nói: “Hãy bí mật triệt phá hoa quả, củ rễ và ruộng vườn—những nguồn lương thực—trong xứ của đối phương. Nhờ vậy, kẻ thù của hắn sẽ hả lòng. Nhưng chớ để người ta nói đó là việc do con người làm; hãy thuật lại như một biến cố bởi trời.”
Word by Word
फलार्थम्for the sake of fruit (profit)
फलार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootफलार्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
मूलम्roots; produce (as a resource)
मूलम्:
Karma
TypeNoun
Rootमूल
FormNeuter, Accusative, Singular
व्युच्छिद्येत्should cut off/destroy
व्युच्छिद्येत्:
Karma
TypeVerb
Rootव्युच्छिद् (वि + उत् + छिद्)
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada
तेनby that; thereby
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
नन्दन्तिrejoice
नन्दन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootनन्द्
FormPresent (Lat), Third, Plural, Parasmaipada
शत्रवःenemies
शत्रवः:
Karta
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Nominative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormMasculine, Dative, Singular
मानुषम्human (done by a man)
मानुषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमानुष
FormNeuter, Accusative, Singular
कर्मact, deed
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
दैवम्divine; due to fate
दैवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदैव
FormNeuter, Accusative, Singular
अस्यof him; his
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Genitive, Singular
उपवर्णयेत्should describe/represent (as)
उपवर्णयेत्:
Karma
TypeVerb
Rootउपवर्णय् (उप + वर्णय्)
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes