Shloka 11
Nīti-upadeśa to a Rājaputra: Self-restraint, Alliances, and Rival-Management (नीतिउपदेशः)
परैर्वा संविदं कृत्वा बलमप्यस्य घातय
parair vā saṃvidaṃ kṛtvā balam apy asya ghātaya | athavā śatrūn śubhair alabhyaiś ca dravyaiḥ strībhiḥ śayanāsanavāhanaiḥ bahumūlyagṛhair nānārasagandhaphalaiś ca āsaktān kurv iti | nānāpakṣiṇāṃ vividhajātīyapaśūnāṃ ca pālane āsaktiṃ tasya manasi janaya, yena sa śanaiḥ śanaiḥ dhanahīnaḥ san svata eva naśyet ||
Bhīṣma nói: “Hoặc hãy lập giao ước với kẻ khác và khiến họ đánh gục cả sức mạnh của địch; hoặc liên kết với người ngoài để quyền thế của kẻ thù bị tiêu diệt bởi chính họ. Hỡi vương tử, hãy trói buộc đối phương vào những vật quyến rũ khó kiếm—đàn bà, y phục đẹp để che thân và trải giường, giường nệm thượng hạng, ghế ngồi, xe cộ, nhà cửa đắt giá, cùng đủ thứ vị ngon, hương thơm và trái quả. Lại khơi trong lòng hắn sự ham thích nuôi nhiều loài chim và thú thuộc các giống khác nhau, để hắn dần dần bị rút cạn tài sản và tự diệt vong.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches pragmatic rāja-nīti: weaken an adversary either through alliances that neutralize his power directly, or by inducing costly attachments to luxury and indulgence so that he becomes financially exhausted and collapses from within.
In Shanti Parva’s instruction on governance, Bhishma addresses a prince and outlines a strategy for dealing with enemies: coordinate with other powers to diminish the enemy’s strength, and/or distract the enemy with pleasures and expensive pursuits (comforts, sensual enjoyments, and maintaining birds and animals) until his resources are depleted.