Shloka 52
Kṣemadarśa–Kālakavṛkṣīya Saṃvāda: Counsel on Impermanence, Non-attachment, and Composure in Dispossession
सदृशं पण्डितस्यै तदीषादन्तेन दन्तिना । यदेको रमते<रण्येष्वारण्ये नैव तुष्यति
sadṛśaṃ paṇḍitasya etad īṣādantena dantinā | yad eko ramate 'raṇyeṣv āraṇye naiva tuṣyati ||
Bhishma nói: Điều ấy mới thật xứng với bậc học giả có trí phân biệt: hãy một mình lang thang trong rừng, dẫu kết bạn cùng con voi rừng có cặp ngà lớn như lưỡi cày; và hãy bằng lòng với những gì hoang lâm ban tặng—lá, hoa, quả và rễ—không khởi lòng thèm muốn gì vượt khỏi đời sống nơi rừng thẳm.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Wisdom is shown by independence from comforts and social dependence: the learned person can live alone in the forest, accept simple natural food, and remain free from craving—content with minimal needs and steady in self-control.
In Shanti Parva, Bhishma instructs on dharma and the ideals of restraint and renunciation. Here he describes the conduct suitable for a true paṇḍita: solitary forest-dwelling, unafraid even among wild creatures, and satisfied with what nature offers.