Shloka 23
Kṣemadarśa–Kālakavṛkṣīya Saṃvāda: Counsel on Impermanence, Non-attachment, and Composure in Dispossession
अनाब्याश्वापि जीवन्ति राज्यं चाप्यनुशासति । बुद्धिपौरुषसम्पन्नास्त्वया तुल्याधिका जना:
anāḍhyāś cāpi jīvanti rājyaṃ cāpy anuśāsati | buddhi-pauruṣa-sampannās tvayā tulyādhikā janāḥ ||
Bhīṣma nói: “Ngay cả những người không giàu có vẫn sống, và có kẻ còn trị vì cả vương quốc. Trong thiên hạ có người đủ trí tuệ và khí phách ngang với ngươi, thậm chí có kẻ còn vượt hơn; vậy mà họ không sầu khổ như ngươi. Bởi thế, ngươi cũng chớ than khóc. Chẳng phải ngươi ngang họ—hoặc còn hơn họ—về hiểu biết và nỗ lực đó sao?”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma urges the listener to abandon debilitating grief by reflecting on resilience: many people, even without wealth, sustain life and shoulder responsibility; possessing intellect and resolve should lead to steadiness rather than sorrow.
In Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira after the war, offering ethical and practical counsel. Here he challenges excessive lamentation and redirects the mind toward fortitude, reason, and purposeful action.