Shloka 102
मृदु-तीक्ष्ण-नीति तथा दुष्टलक्षण-विज्ञानम्
Measured Policy and the Recognition of Malicious Disposition
इस प्रकार श्रीमह्याभारत शान्तिपर्वके अन्तर्गत राजधमनुशासनपर्वमें सेनानीतिका वर्णनविषयक एक सौ दोवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti prakāraṃ śrīmahābhārate śāntiparvake antargata rājadharmānuśāsanaparvaṇi senānītikā-varṇana-viṣayaka ekaśata-dvitīyo 'dhyāyaḥ pūrṇaḥ
Như vậy, chương thứ một trăm lẻ hai của Mahābhārata, thuộc Śānti Parva, trong phần giáo huấn về bổn phận của bậc vương giả, bàn về các nguyên tắc lãnh đạo quân đội, đã kết thúc. Lời kết (colophon) này ghi dấu sự hoàn tất của giáo huấn rằng một vị thống soái phải được dẫn dắt bởi chính sách kỷ luật và hạnh kiểm chính trực.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
As a colophon, the line chiefly signals completion: it frames the chapter’s subject as senānīti—principles of military command—within the broader instruction on rājadharma, implying that even warfare-related leadership is to be governed by disciplined policy and dharmic restraint.
The text is closing the chapter: it announces that the 102nd chapter on the description of senānīti, situated in the Shanti Parva’s Rājadharma instruction section, has concluded (traditionally under Bhīṣma’s discourse to Yudhiṣṭhira).