Shloka 34
Jaitrya-nimitta: Signs of Prospective Victory and the Priority of Conciliation (जयलक्षण-निमित्त तथा सान्त्व-प्रधान नीति)
प्रहरिष्यन् प्रियं ब्रूयात् प्रहरन्नपि भारत | प्रहत्य च कृपायीत शोचन्निव रुदन्निव,भरतनन्दन! राजा शत्रुपर प्रहार करनेसे पहले और प्रहार करते समय भी उससे प्रिय वचन ही बोले। प्रहारके बाद भी शोक प्रकट करते और रोते हुए-से उसके प्रति दया दिखावे
praharīṣyan priyaṁ brūyāt praharann api bhārata | prahatya ca kṛpāyīta śocann iva rudann iva ||
Bhishma nói: “Hỡi hậu duệ Bharata, dù sắp ra tay và ngay cả khi đang ra tay, nhà vua vẫn chỉ nên nói lời êm dịu. Và sau khi đã đánh gục kẻ thù, vẫn phải tỏ lòng thương xót—bộc lộ nỗi buồn như thể đang than khóc.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even in warfare, a ruler must restrain cruelty: speak gently before and during combat, and after defeating the enemy, show compassion rather than gloating—maintaining dharma and inner self-mastery.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhishma advises Yudhiṣṭhira on the conduct of a king in conflict—how to combine necessary force with humane speech and post-battle compassion.