Shloka 25
Jaitrya-nimitta: Signs of Prospective Victory and the Priority of Conciliation (जयलक्षण-निमित्त तथा सान्त्व-प्रधान नीति)
विषयो व्यथते राजन् सर्व: सस्थाणुजड्रम: । अस्य प्रतापतप्तानां मज्जा सीदति देहिनाम्
viṣayo vyathate rājan sarvaḥ sasthāṇujaḍramaḥ | asya pratāpataptānāṁ majjā sīdati dehinām ||
Bhīṣma nói: “Tâu Đại vương, khi chiến tranh đến gần, cả cõi nước đều chấn động—mọi thứ, dù đứng yên hay chuyển động, dù vô tri hay hữu tình. Dưới sức nóng rát của uy lực binh khí, dường như đến cả tủy xương của chúng sinh mang thân cũng suy kiệt và khô cạn.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
War is not a contained event; its violence radiates outward, distressing the entire realm and breaking down even the innermost strength of living beings. The verse underscores the ethical weight of choosing or permitting war.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs the king on dharma and governance. Here he describes the palpable, widespread terror and bodily devastation that arise when battle approaches, as a warning about war’s real cost.