Shloka 26
उपायधर्म-सेनायोगः
Upāya-dharma and Senāyoga: Expedient Ethics & Army Deployment
एवं संचिन्त्य यो याति तिथिनक्षत्रपूजित: । विजयं लभते नित्यं सेनां सम्यक् प्रयोजयन् । प्रसुप्तांस्तृषितान् श्रान्तान् प्रकीर्णान्ू नाभिघातयेत्
bhīṣma uvāca | evaṃ saṃcintya yo yāti tithi-nakṣatra-pūjitaḥ | vijayaṃ labhate nityaṃ senāṃ samyak prayojayan | prasuptāṃs tṛṣitān śrāntān prakīrṇān na abhighātayet |
Bhīṣma nói: “Ai suy xét như thế, rồi tiến đánh địch vào ngày trăng tốt, dưới chòm sao thuận, và điều binh bày trận cho đúng phép, người ấy sẽ thường xuyên giành thắng lợi. Nhưng chớ đánh kẻ đang ngủ, đang khát, đã mệt lả, hoặc đang tan tác chạy trốn.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Victory is linked not only to strategy and auspicious preparation but also to restraint: a righteous warrior should avoid attacking opponents who are helpless—sleeping, thirsty, exhausted, or scattered—upholding dharma even in war.
In Bhishma’s instruction on righteous conduct, he advises how a commander should plan and deploy forces for success while simultaneously setting ethical limits on violence during an advance against the enemy.