Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

रणभूमिवर्णनम् — Devāsuropama-yuddha and the ‘River’ Metaphor of the Battlefield

आशा बलवती राजन पुत्राणां ते5भवत्तदा,माननीय नरेश! द्रोणाचार्य, भीष्म तथा सूतपुत्र कर्णके मारे जानेपर आपके पुत्रोंके मनमें यह प्रबल आशा हो गयी कि शल्य रणभूमिमें सम्पूर्ण कुन्तीकुमारोंका वध कर डालेंगे

āśā balavatī rājan putrāṇāṃ te ’bhavat tadā | mānanīya nareśa droṇācārya-bhīṣma-sūtaputra-karṇe māre jāne ’paraṃ tava putrāṇāṃ manasi prabalāśā samajāyata yat śalyaḥ raṇabhūmau samastān kuntīkumarān vadhiṣyati ||

Sañjaya nói: Tâu Đại vương, khi ấy trong lòng các con trai của bệ hạ bỗng dấy lên một niềm hy vọng mãnh liệt. Ôi bậc quân vương đáng tôn kính! Sau khi Droṇa, Bhīṣma và Karṇa—người con của kẻ đánh xe—đã bị hạ sát, họ tin chắc rằng Śalya sẽ trên chiến địa giết sạch mọi người con của Kuntī.

आशाhope
आशा:
Karta
TypeNoun
Rootआशा
FormFeminine, Nominative, Singular
बलवतीstrong, powerful
बलवती:
Karta
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormFeminine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
पुत्राणाम्of (your) sons
पुत्राणाम्:
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Genitive, Plural
तेof you/your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
अभवत्was, arose
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
माननीयvenerable, worthy of respect
माननीय:
TypeAdjective
Rootमाननीय
FormMasculine, Vocative, Singular
नरेशO lord of men (king)
नरेश:
TypeNoun
Rootनरेश
FormMasculine, Vocative, Singular
द्रोणाचार्यDronacharya
द्रोणाचार्य:
TypeNoun
Rootद्रोणाचार्य
FormMasculine, Nominative, Singular
भीष्मBhishma
भीष्म:
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाand, also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
सूतपुत्रson of a charioteer (Suta)
सूतपुत्र:
TypeNoun
Rootसूतपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्णKarna
कर्ण:
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
केin/when (on the occasion of)
के:
Adhikarana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
मारेin the killing/death
मारे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमार
FormMasculine, Locative, Singular
जानेin the happening/occurrence
जाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootजान
FormNeuter, Locative, Singular
परafter, upon
पर:
TypeIndeclinable
Rootपर
आपकेyour
आपके:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
पुत्रोंof the sons
पुत्रों:
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Genitive, Plural
केin/within
के:
Adhikarana
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Locative, Singular
मनin the mind
मन:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Locative, Singular
मेंin, within
में:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootमध्ये
यहthis
यह:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Nominative, Singular
प्रबलstrong
प्रबल:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रबल
FormFeminine, Nominative, Singular
आशाhope
आशा:
Karta
TypeNoun
Rootआशा
FormFeminine, Nominative, Singular
होbecomes/is
हो:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
गयीwent; came to be (idiomatically: became)
गयी:
TypeVerb
Rootगम्
FormPerfect (periphrastic in Hindi usage), 3rd, Singular, Parasmaipada
किthat
कि:
TypeIndeclinable
Rootइति
शल्यShalya
शल्य:
Karta
TypeNoun
Rootशल्य
FormMasculine, Nominative, Singular
रणभूमिin the battlefield
रणभूमि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरणभूमि
FormFeminine, Locative, Singular
मेंin
में:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootमध्ये
सम्पूर्णentire, all
सम्पूर्ण:
Karma
TypeAdjective
Rootसम्पूर्ण
FormMasculine, Accusative, Plural
कुन्तीकुमारान्sons of Kunti (Pandavas)
कुन्तीकुमारान्:
Karma
TypeNoun
Rootकुन्तीकुमार
FormMasculine, Accusative, Plural
वधslaying
वध:
Karma
TypeNoun
Rootवध
FormMasculine, Accusative, Singular
करhaving done / do
कर:
TypeVerb
Rootकृ
FormNon-finite (conjunctive/absolutive base in Hindi usage)
डालेंगेwill cast/put; (idiomatically) will surely do
डालेंगे:
TypeVerb
Rootडाल्
FormFuture, 3rd, Plural, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
K
Kaurava princes (Dhṛtarāṣṭra's sons)
D
Droṇācārya
B
Bhīṣma
K
Karṇa
Ś
Śalya
K
Kuntī
K
Kuntīkumaras (Pāṇḍavas)
R
raṇabhūmi (battlefield)