Shloka 46
अपक्रम्य तु ते तूर्ण तस्मादायोधनान्नूप । शोकसंविग्नमनसश्रिन्ताध्यानपराभवन्,नरेश्वर! शोकसे व्याकुलचित्त हुए वे तीनों महारथी उस युद्धभूमिसे तुरंत ही दूर हट गये और चिन्ता एवं कर्तव्यके विचारमें निमग्न हो गये
sañjaya uvāca | apakramya tu te tūrṇaṃ tasmād āyodhanān nṛpa | śokasaṃvignamanasaś cintādhyānaparābhavan ||
Sañjaya thưa: “Tâu Đại vương, những người ấy, lòng rúng động vì sầu muộn, đã mau chóng rút khỏi chiến địa. Bị nỗi bi thương phủ lấp, họ chìm trong suy tư đầy lo lắng—ngẫm xem phải làm gì, và bổn phận (dharma) lúc này đòi hỏi điều chi giữa cảnh hoang tàn của chiến tranh.”
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in the midst of war, intense grief can force a pause that turns warriors from action to reflection. The verse highlights a moral-psychological moment: withdrawal is not merely tactical, but an ethical and emotional reckoning—cintā and dhyāna about what duty (kartavya) now demands after devastating events.
Sanjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that the (previously mentioned) warriors quickly leave the battlefield. Their minds are shaken by sorrow, and they become absorbed in anxious contemplation, indicating a temporary break in combat driven by grief and deliberation.