Shloka 363
Duryodhana-śibira-praveśaḥ — The Pāṇḍavas Enter the Kaurava Camp; The Burning of Arjuna’s Chariot
पातित: समरे कर्णश्षृक्रव्यग्रो$ग्रणी्नणाम् । “मनुष्योंमें अग्रगण्य कर्ण अर्जुनको जीतनेकी इच्छासे उत्तम पराक्रम कर रहा था। उस समय नागराज अश्वसेनको जो कर्णके बाणके साथ अर्जुनके वधके लिये जा रहा था, तुमने अपने प्रयत्नसे विफल कर दिया। फिर जब कर्णके रथका पहिया गड्ढेमें गिर गया और वह उसे उठानेमें व्यग्रतापूर्वक संलग्न हुआ, उस समय उसे संकटसे पीड़ित एवं पराजित जानकर तुमलोगोंने मार गिराया
sañjaya uvāca | pātitaḥ samare karṇaḥ śakravyāghro 'graṇīnāṃ |
Sañjaya nói: Trên chiến địa, Karṇa—bậc đứng đầu trong hàng tướng soái, như hổ giữa các chiến binh—đã bị hạ gục. Chàng đã dốc hết dũng lực tinh anh với ý định đánh bại Arjuna; nhưng khi xà vương Aśvasena cưỡi theo mũi tên của Karṇa để giết Arjuna thì bị các ngươi bằng nỗ lực của mình làm cho thất bại; rồi về sau, khi bánh xe chiến xa của Karṇa sa vào rãnh và chàng cuống quýt vật lộn để nhấc lên, các ngươi thấy chàng đang khốn đốn, bị hiểm nạn vây bủa, liền đánh ngã chàng xuống.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical strain within dharma-yuddha: even when valor is present, outcomes can hinge on circumstance and contested choices—such as whether it is righteous to strike an opponent when he is incapacitated by misfortune (here, the chariot-wheel stuck). It invites reflection on how duty, fairness, and necessity collide in war.
Sañjaya reports Karṇa’s fall in battle. Karṇa strives to defeat Arjuna; the serpent-king Aśvasena attempts to kill Arjuna by accompanying Karṇa’s arrow but is thwarted. Later Karṇa’s chariot-wheel sinks into a rut; while he struggles to free it, he is attacked and brought down, a moment presented as both decisive and morally fraught.