Shloka 12
Duryodhana-vadha-pratikriyā: Harṣa, Nindā, and Kṛṣṇa’s Nīti-vyākhyā (Śalya-parva 60)
सितासितौ यदुवरौ शुशुभाते5डधिकं तदा । (संगताविव राजेन्द्र कैलासाञ्जनपर्वतौ ।।
sañjaya uvāca | sitāsitau yaduvarau śuśubhāte 'dhikaṃ tadā | saṅgatāv iva rājendra kailāsāñjanaparvatau || nabhogatau yathā rājan candrasūryau dinakṣaye ||
Sañjaya thưa: Tâu Đại vương, khi ấy hai bậc anh hùng bậc nhất của dòng Yadu—một người da sáng, một người da sẫm—càng rạng ngời hơn nữa, như núi Kailāsa và núi Añjana đen thẫm đứng kề nhau. Muôn tâu bệ hạ, trên chiến địa họ tựa như trăng và mặt trời cùng hiện trên bầu trời lúc ngày tàn—một hình ảnh làm dâng lên nỗi kính sợ và sức nặng đạo lý khi cuộc chiến tiến gần đến hồi kết định mệnh.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses cosmic and geographic contrasts (white/dark; Kailāsa/Añjana; moon/sun at twilight) to convey that true greatness can appear as a harmonious union of opposites. In the ethical atmosphere of the Mahābhārata war, such imagery underscores the awe and seriousness of dharma’s unfolding—power and beauty are not mere ornament, but signs that decisive, morally weighty moments have arrived.
Sañjaya describes two eminent Yadu heroes—one fair and one dark—standing together and shining on the battlefield. Their paired presence is likened first to two mountains (bright Kailāsa and dark Añjana) and then to the moon and sun appearing together at dusk, emphasizing their striking, almost otherworldly prominence amid the war.