Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha

Balarāma’s Pilgrimage Context

जैगीषव्य: स वै लोकं शाश्षतं ब्रह्मणो गत: । सिद्धोंने कहा--दृढ़तापूर्वक उत्तम व्रतका पालन करनेवाले देवल! सुनो। हम तुम्हें वह बात बता रहे हैं, जो हो चुकी है। जैगीषव्य मुनि सनातन ब्रह्मलोकमें जा पहुँचे हैं || ४७ ई || वैशम्पायन उवाच स श्रुत्वा वचन तेषां सिद्धानां ब्रह्मसत्रिणाम्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्‌! उन ब्रह्मयाजी सिद्धोंकी बात सुनकर देवलमुनि तुरंत ऊपरकी ओर उछले, परंतु नीचे गिर पड़े। तब उन सिद्धोंने पुन: देवलसे कहा --

jaigīṣavyaḥ sa vai lokaṃ śāśvataṃ brahmaṇo gataḥ |

Vaiśampāyana nói: “Hiền giả Jaigīṣavya ấy quả thật đã đạt đến cõi vĩnh hằng của Phạm Thiên (Brahmā).” Lời ấy nêu rõ quả báo của việc giữ gìn một đại nguyện cao thượng với ý chí kiên định: thành tựu tâm linh không phải do ngẫu nhiên, mà là hệ quả đạo đức của kỷ luật tu trì và nội tâm vững bền.

जैगीषव्यःJaigīṣavya (a sage)
जैगीषव्यः:
Karta
TypeNoun
Rootजैगीषव्य
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
लोकम्world; realm
लोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Singular
शाश्वतम्eternal
शाश्वतम्:
TypeAdjective
Rootशाश्वत
FormMasculine, Accusative, Singular
ब्रह्मणःof Brahmā / of Brahman
ब्रह्मणः:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormNeuter, Genitive, Singular
गतःgone; having reached
गतः:
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Jaigīṣavya
B
Brahmaloka (world of Brahmā)

Educational Q&A

The verse highlights the Mahābhārata’s ethical logic of cause and result: unwavering observance of a noble vow and disciplined conduct culminate in higher spiritual attainment, here expressed as reaching the eternal Brahmaloka.

In Vaiśampāyana’s narration, a report is given about the sage Jaigīṣavya: he has gone to the eternal realm of Brahmā. This functions as a narrative confirmation of the sage’s achieved status and the efficacy of his ascetic practice.