Shloka 39
शल्यस्य सेनापत्याभ्युपगमः | Śalya’s Acceptance of Command
“निश्चय ही युद्धमें प्राण देनेवालोंकी ओर अप्सराएँ बड़ी प्रसन्नतासे निहारा करती हैं। पितृगण उन्हें अवश्य ही देवताओं-की सभामें सम्मानित होते देखते हैं। वे स्वर्गमें अप्सराओंसे घिरकर आनन्दित होते देखे जाते हैं ।। पन्थानममरैर्यान्तं शूरैश्वैवानिवर्तिभि: । अपि तत्संगतं मार्ग वयमध्यारुहेमहि,“देवता तथा युद्धमें पीठ न दिखानेवाले शूरवीर जिस मार्गसे जाते हैं, क्या उसी मार्गपर अब हमलोग भी वृद्ध पितामह, बुद्धिमान् आचार्य द्रोण, जयद्रथ, कर्ण तथा दुःशासनके साथ आरूढ़ होंगे?
sañjaya uvāca |
niścaya hi yuddhe prāṇa-dāyināṁ prati apsarasaḥ prītāḥ samantān nirīkṣante |
pitaras tān niyataṁ devānāṁ sabhāyāṁ satkṛtān paśyanti |
te svarge apsarobhiḥ parivṛtā ānanditā dṛśyante ||
panthānam amarair yāntaṁ śūraiś caivānivartibhiḥ |
api tat-saṅgataṁ mārgaṁ vayam adhyāruhemahi |
vṛddha-pitāmahaṁ buddhimantam ācārya-droṇam jayadratham karṇam duḥśāsanaṁ ca saha ||
Sañjaya nói: “Hẳn nhiên, các Apsarā nhìn những người hiến mạng nơi chiến địa với niềm hoan hỷ lớn lao. Các Tổ phụ chắc chắn thấy họ được tôn vinh trong hội chúng chư thiên. Trên cõi trời, họ được thấy đang vui mừng, quanh mình là các Apsarā. Theo chính con đường mà các bậc bất tử đi—và những dũng sĩ kiên định không bao giờ quay lưng—phải chăng giờ đây chúng ta cũng sẽ bước lên con đường ấy, cùng với vị tổ phụ già nua, bậc thầy trí tuệ Droṇa, Jayadratha, Karṇa và Duḥśāsana?”
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage frames death in righteous battle as leading to honor in the divine realm: steadfast, non-retreating warriors are envisioned as attaining a celebrated posthumous state, reinforcing the kshatriya ideal of courage and resolve.
Sanjaya describes the heavenly reward believed to await those who die in battle, then voices a rhetorical, forward-looking question about whether they too will soon follow that same path—naming major Kaurava figures such as Bhishma, Drona, Jayadratha, Karna, and Duhshasana.