Previous Verse
Next Verse

Shloka 106

Kārttikeya-Abhiṣecana: Mātṛgaṇa-Nāma Saṃkīrtana and Skanda’s Commission

श्वेताक्षा लोहितग्रीवा: पिड़ाक्षाश्ष॒ तथा परे । कल्माषा बहवो राजंश्षित्रवर्णाक्ष भारत,किन्हींकी आँखें सफेद और गर्दन लाल थीं। कुछ लोगोंके नेत्र पिंगलवर्णके थे। भरतवंशी नरेश! बहुत-से पार्षद विचित्र वर्णवाले और चितकबरे थे

śvetākṣā lohitagrīvāḥ piḍākṣāś ca tathā pare | kalmāṣā bahavo rājan śitravarṇākṣa bhārata ||

Vaiśampāyana nói: “Có kẻ mắt trắng, cổ đỏ; kẻ khác mắt nâu vàng. Ôi đức vua thuộc dòng Bharata, nhiều tùy tùng mang dáng vẻ lốm đốm, sắc tướng biến ảo, đôi mắt cũng muôn màu khác nhau.”

श्वेताक्षाःhaving white eyes
श्वेताक्षाः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्वेताक्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
लोहितग्रीवाःhaving red necks
लोहितग्रीवाः:
Karta
TypeAdjective
Rootलोहितग्रीव
FormMasculine, Nominative, Plural
पिड़ाक्षाःhaving tawny/brownish eyes
पिड़ाक्षाः:
Karta
TypeAdjective
Rootपिड़ाक्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाand/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
परेothers
परे:
Karta
TypeNoun
Rootपर
FormMasculine, Nominative, Plural
कल्माषाःspotted/variegated
कल्माषाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकल्माष
FormMasculine, Nominative, Plural
बहवःmany
बहवः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Nominative, Plural
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
चित्रवर्णाक्षाःhaving eyes of various colors
चित्रवर्णाक्षाः:
Karta
TypeAdjective
Rootचित्रवर्णाक्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhārata (the king addressed)

Educational Q&A

The verse functions as descriptive narration rather than direct moral instruction; it heightens the atmosphere of disorder and foreboding by emphasizing unnatural or striking bodily features, a common epic technique to signal ominous conditions around a war setting.

Vaiśampāyana describes groups of people/attendants with unusual eye colors and mottled appearances, addressing the Bhārata king, as part of a broader depiction of strange sights that accompany the events of the Shalya Parva.