Shloka 27

कुमाराभिषेकप्रश्नः — Inquiry into Kumāra (Skanda) Investiture at Sarasvatī

Devanagari script

स्वभि: संसृष्टमन्नं च भागो5सौ रक्षसामिह । तस्माजज्ञात्वा सदा विद्वानेतान्‌ यत्नाद्‌ विवर्जयेत्‌

Transliteration

svabhiḥ saṁsṛṣṭam annaṁ ca bhāgo 'sau rakṣasām iha | tasmāj jñātvā sadā vidvān etān yatnād vivarjayet ||

Translation

“Thức ăn bị nhiễm bởi chính nước bọt của mình, ở đời này được xem là phần dành cho loài Rākṣasa. Vì vậy, người trí biết điều ấy phải luôn cẩn trọng mà tránh xa.”

Word by Word

• स्वभिः: by one’s own (people/kinsmen)
• स्वभिः: Karana
• Type: Noun
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं, तृतीया, बहुवचन

• संसृष्टम्: mixed, contaminated
• संसृष्टम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सम् + सृज् (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
• Form: नपुं, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• अन्नम्: food
• अन्नम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुं, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• भागः: share, portion
• भागः: Karta
• Type: Noun
• Root: भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• असौ: that (this) one
• असौ: Karta
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• रक्षसाम्: of the Rakshasas
• रक्षसाम्: Sampradana
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुं, षष्ठी, बहुवचन

• इह: here, in this world
• इह: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: इह

• तस्मात्: therefore, from that reason
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अज्ञात्वा: without knowing, not having known
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु) + अ (उपसर्ग) ; त्वा-प्रत्ययान्त
• Form: क्त्वान्त (अव्यय-भाव)

• सदा: always
• Type: Indeclinable
• Root: सदा

• विद्वान्: a wise man
• विद्वान्: Karta
• Type: Noun
• Root: विद्वस् (प्रातिपदिक; कृदन्त-स्वभाव)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• एतान्: these (things/acts)
• एतान्: Karma
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं, द्वितीया, बहुवचन

• यत्नात्: with effort, carefully
• यत्नात्: Karana
• Type: Noun
• Root: यत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, पञ्चमी, एकवचन

• विवर्जयेत्: should avoid, should shun
• Type: Verb
• Root: वि + वर्ज् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथम, एकवचन

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Rākṣasas

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse teaches āhāra-śuddhi and disciplined conduct: one should not eat or handle food that has become saliva-contaminated, as it is deemed impure and associated with demonic tendencies; the wise avoid it deliberately.

What is happening in the narrative?

Vaiśampāyana states a rule of proper conduct regarding food: saliva-tainted food is described as belonging to the Rākṣasas, and the listener is instructed that a prudent person should carefully refrain from such impure practices.