Shloka 46
Trita in the Well (Udapāna-kathā) — Balarāma’s Tīrtha Observances
Devanagari script
नक्षत्रयोगनिरता: संख्यानार्थ च ताभवन् | पत्न््यो वै तस्य राजेन्द्र सोमस्य शुभकर्मण:,राजेन्द्र! शुभ कर्म करनेवाले सोमकी वे पत्नियाँ समयकी गणनाके लिये नक्षत्रोंसे सम्बन्ध रखनेके कारण उसी नामसे विख्यात हुईं
Transliteration
nakṣatrayoganiratāḥ saṅkhyānārthaṃ ca tābhavan | patnyo vai tasya rājendra somasya śubhakarmaṇaḥ ||
Translation
Hỡi đại vương, những người vợ ấy của Soma—đấng làm việc cát tường—vốn gắn bó với các Nakṣatra (các cung sao của Mặt Trăng) để dùng vào việc tính thời gian; bởi thế họ được biết đến chính bằng những danh xưng ấy, làm chuẩn mực cho sự định lượng của thời gian.
Word by Word
नक्षत्रयोगनिरताःengaged in the conjunction/connection with the nakshatras
नक्षत्रयोगनिरताः:
Karta
TypeAdjective
Rootनक्षत्र-योग-निरत
FormFeminine, Nominative, Plural
संख्यानार्थम्for the purpose of counting/enumeration
संख्यानार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंख्या-अर्थ
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
ताःthose (women)
ताः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Plural
अभवन्became / were
अभवन्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural
पत्न्यःwives
पत्न्यः:
Karta
TypeNoun
Rootपत्नी
FormFeminine, Nominative, Plural
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
तस्यof him / of that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
राजेन्द्रO best of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराज-इन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
सोमस्यof Soma (the Moon)
सोमस्य:
TypeNoun
Rootसोम
FormMasculine, Genitive, Singular
शुभकर्मणःof the doer of auspicious deeds / of auspicious action
शुभकर्मणः:
TypeAdjective
Rootशुभ-कर्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaS
Soma (Candra, the Moon)N
Nakṣatras (lunar mansions)R
Rājendra (the king addressed)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes