Shloka 643

द्वैपायनह्रदे दुर्योधनान्वेषणम् / The Search for Duryodhana at Dvaipāyana Lake

Devanagari script

सर्वे विचुक्रुशु: श्रुत्वा पुत्राणां तव संक्षयम्‌ । मरनेसे बचे हुए वे तीनों रथी मुझे भी कृपाचार्यके सुसज्जित रथपर बिठाकर छावनीतक ले आये। सूर्य अस्ताचलपर जा चुके थे। वहाँ छावनीके पहरेदार भयसे घबराये हुए थे। आपके पुत्रोंक विनाशका समाचार सुनकर वे सभी फूट-फूटकर रोने लगे

Transliteration

sarve vicukruśuḥ śrutvā putrāṇāṃ tava saṃkṣayam |

Translation

Sañjaya thưa: Nghe tin các con trai của bệ hạ bị diệt vong, tất thảy đều bật tiếng kêu khóc thảm thiết. Khi mặt trời đã khuất, lính gác doanh trại run rẩy vì sợ hãi; và lúc tin dữ về sự tiêu vong của các hoàng tử truyền đến, họ òa lên than khóc vang dội.

Word by Word

• सर्वे: all (of them)
• सर्वे: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• विचुक्रुशुः: cried out, wailed
• Type: Verb
• Root: कृश् (क्रुश्) / क्रुश्
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada

• श्रुत्वा: having heard
• Type: Verb
• Root: श्रु
• Form: Absolutive (Gerund), Parasmaipada

• पुत्राणाम्: of (your) sons
• Type: Noun
• Root: पुत्र
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• तव: of you, your
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: 2nd, Genitive, Singular

• संक्षयम्: destruction, annihilation
• संक्षयम्: Karma
• Type: Noun
• Root: संक्षय
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhṛtarāṣṭra (implied by 'tava')
• Kaurava sons (Duryodhana and brothers, collectively)
• camp guards/sentries (rakṣakāḥ, implied by Hindi gloss)
• the camp (śibira, implied by Hindi gloss)
• the sun (sūrya, implied by Hindi gloss)