Shloka 48
भीमसेनस्य कौरवसुतवधः तथा श्रुतर्वावधः
Slaying of Kaurava princes and the fall of Śrutarvā
कृपश्च कृतवर्मा च प्रययौ यत्र सौबल: । रथानीकं परित्यज्य शूरा: सुदृढ्धन्विन:
kṛpaś ca kṛtavarmā ca prayayau yatra saubalaḥ | rathānīkaṃ parityajya śūrāḥ sudṛḍha-dhanvinaḥ ||
Sañjaya nói: Kṛpa và Kṛtavarmā—những dũng sĩ cầm cung không hề nao núng—đã rời bỏ đội chiến xa và tiến đến nơi Saubala (Śakuni) đang ở. Trong dòng chảy của chiến trận, sự chuyển động ấy là một cuộc rút lui mang tính chiến thuật khỏi một thế trận để tái hợp với vị thủ lĩnh then chốt—không vì vinh quang cá nhân mà vì nhu cầu khắc nghiệt của chiến tranh, phản chiếu chủ nghĩa thực dụng u ám chi phối hành vi ở giai đoạn cuối cuộc chiến.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the battlefield ethic of subordinating personal display to collective necessity: seasoned warriors may abandon a formation to regroup with a crucial leader, showing that in war, survival and coordination often override individual valor.
Sañjaya reports that Kṛpa and Kṛtavarmā leave the chariot-division and move to where Śakuni (Saubala) is positioned, indicating a tactical shift or regrouping amid the ongoing battle.