Shloka 43
अध्याय २२ — अमर्याद-युद्धवर्णन
Unrestrained Battle Description and Śakuni’s Rear Assault
तेषां पत्रसमुद्भूतं रजस्तीव्रमदृश्यत । वातेन चोद्धतं राजन् धावदभिश्नाश्वसादिभि:,राजन! उनके वाहनोंसे, हवासे और दौड़ते हुए घुड़सवारोंसे उड़ायी गयी भयंकर धूल सब ओर व्याप्त दिखायी देती थी
teṣāṁ patra-samudbhūtaṁ rajastīvram adṛśyata | vātena coddhataṁ rājan dhāvadabhiśna-aśva-sādibhiḥ ||
Sañjaya thưa: Tâu Đại vương, một đám bụi dữ dội bốc lên từ những chiến xa của họ; bị gió quất và bởi ngựa cùng kỵ sĩ lao vun vút khuấy động, nó lan tràn khắp nơi, che mờ chiến địa và làm tăng thêm cơn hỗn loạn của trận chiến.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how war generates not only physical destruction but also obscuration—dust that blinds and disorients—symbolizing how conflict clouds perception and judgment, making discernment (dharma-buddhi) harder amid frenzy and speed.
Sañjaya describes the battlefield as the armies surge forward: chariots and fast-moving horses and riders, aided by the wind, raise a thick, intense dust cloud that spreads across the field.